TeknolojiEnerji ve hareketDerinlemesine2 dk okuma

Elektrikli araba yavaşlarken bataryasını nasıl şarj ediyor?

Rejeneratif fren, hareket enerjisinin bir bölümünü elektrik olarak geri kazanıyor. Motorun görevi değişiyor; enerji yoktan üretilmiyor.

KUFZE · Görsel anlatım

Otomobil hız kaybediyor ama gösterge, enerjinin bataryaya doğru aktığını gösteriyor. Çelişki yok: Araç, hareketinde taşıdığı enerjinin bir bölümünü geri topluyor.

01

Motor bu kez jeneratör oluyor

Elektrik motoru hızlanma sırasında elektrik enerjisini mekanik harekete dönüştürür. Rejeneratif frenlemede ise tekerleklerden gelen hareket motoru sürer ve sistem elektrik üretir. Bu işlem araçtan hareket enerjisi çektiği için yavaşlamaya da katkı sağlar. Burada motorun mutlaka ters yönde dönmesi gerekmez; değişen şey enerji akışının yönüdür. Üretilen elektrik uygun biçimde düzenlenerek bataryaya aktarılır ve daha sonra yeniden kullanılabilir.

02

Neden bütün enerji geri gelmiyor?

Aracın hareket enerjisinin bir bölümü hava direnci ve yuvarlanma gibi etkilerle zaten çevreye dağılır. Elektrik üretimi, aktarımı ve depolanması da tamamen kayıpsız değildir. Ayrıca istenen yavaşlamanın tamamını rejenerasyonun sağlayamadığı durumlarda sürtünmeli frenler devreye girer. Bu nedenle bir kez hızlanıp sonra frenlemek, başlangıçta harcanan elektriğin tamamını geri kazandırmaz. Rejenerasyonun yararı, aksi hâlde kaybolacak enerjinin bir kısmını kurtarmasıdır.

03

Bataryanın durumu fren hissini etkileyebilir

Bataryanın doluluğu ve sıcaklığı, ne kadar geri kazanım yapılabileceğini sınırlar. Örneğin bazı araçlarda batarya çok soğuk veya tamamen doluyken rejeneratif yavaşlama azalabilir. Yazılım, motor ve normal frenlerin birlikte çalışma biçimi modele göre değişir. Bu yüzden gazdan ayağını çekince her elektrikli otomobilin her koşulda aynı şekilde durması beklenmez. Rejenerasyon, geleneksel frenlerin tamamını ortadan kaldıran bir düzen değildir.

Rejeneratif fren, tekerleklerin hareketinden elektrik üretip enerjinin bir kısmını bataryaya döndürür. Geri kazanım miktarı sınırlıdır ve çalışma koşullarına göre değişir.

MERAKIN BİR DAYANAĞI OLSUN.

Kaynağına git.

Bu anlatıyı hazırlarken başvurduğumuz kaynaklar.

ABD Enerji Bakanlığı — Rejeneratif frenin enerji akışı Tesla Model 3 kullanım kılavuzu — Rejeneratif frenin sınırlamaları Tesla — Enerji tüketimi ve yokuş inerken kısmi geri kazanım

NE MERAK EDİYORSUN?

Kapatmak için Esc