Buzlu su dolu bardağı masaya koyarsın. Bir süre sonra dışı ıslanır, altında halka oluşur. Dışını silsen de damlalar geri gelebilir. Bardak çatlak değilse bu su içeriden sızmıyordur. Kaynağı, bardağın çevresindeki havada gaz hâlinde bulunan sudur. Soğuk yüzey, bu görünmez suyu görünür hâle getirir.
Görünmeyen su sıvıya dönüşüyor
Su yalnızca bardakta veya bulutta bulunmaz. Havadaki su buharı, tek tek su moleküllerinin gaz hâlinde dağılmış biçimidir ve gözle görülmez. Bu moleküller soğuk yüzeye enerji aktarabilir. Koşullar uygun olduğunda yüzeyde bir araya gelerek küçük sıvı damlaları oluştururlar. Yani yoğuşma, buharlaşmanın tersidir. Bardaktaki damla tabakası büyüdükçe aşağı süzülür ve masada gördüğün suyu oluşturur.
Her soğuk bardak neden aynı ölçüde ıslanmaz?
Yoğuşma yalnızca bardağın ne kadar soğuk olduğuna bağlı değildir. Çevredeki havanın su buharı miktarı da önemlidir. Çiy noktası, havanın soğutulduğunda su buharına doygun hâle geldiği sıcaklıktır. Yüzey bu eşiğin altına inerse üzerinde yoğuşma görülebilir. Havası daha nemli bir ortamda çiy noktası genellikle daha yüksektir. Böylece çok aşırı soğuk olmayan bir bardakta bile damlalar oluşabilir.
Camdan su geçmesine gerek yok
Aynı damlaları açılmamış soğuk bir metal kutunun dışında da görebilirsin. Bu örnek, suyun içeceğin içinden gelmek zorunda olmadığını gösterir. Kışın soğuk pencerenin iç yüzeyinde biriken nem de benzer bir olaydır. Bardak oda sıcaklığına yaklaşırken yüzeyi çiy noktasının üstüne çıkarsa yeni yoğuşma durur. O anda bütün damlalar birden kaybolmaz; kalan su, ortam koşullarına göre yeniden buharlaşır.
Bardak su sızdırdığı için değil, havadaki su buharını üzerinde yoğuşturduğu için ıslanır.
MERAKIN BİR DAYANAĞI OLSUN.
Kaynağına git.
Bu anlatıyı hazırlarken başvurduğumuz kaynaklar.
USGS — Yoğuşma ve su döngüsü NOAA National Weather Service — Çiy noktası ve soğuk yüzeyler
